ประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจ (Eco Efficiency: EE)

ตัวชี้วัดด้านการประเมินประสิทธิภาพด้านเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อม

แนวคิดประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจ (Eco-Efficiency) ริเริ่มโดยสภาธุรกิจโลกเพื่อการพัฒนา
ที่ยั่งยืน (World Business Council for Sustainable Development, WBCSD) ได้ให้นิยามคำว่าประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจไว้ว่า “เป็นการแข่งขันกันในศักยภาพด้านการผลิตและการบริการ โดยมีจุดประสงค์ที่จะตอบสนองความต้องการของมนุษย์ และนำมาซึ่งคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของมนุษย์โดย
การแข่งขันจำเป็นที่จะต้องตระหนักถึงผลกระทบที่มีต่อระบบนิเวศและทรัพยากรธรรมชาติ” ซึ่งอยู่บนแนวคิดของ “การสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ หรือ บริการ ให้มากขึ้น ขณะที่ใช้ทรัพยากร และการเกิดของเสีย หรือ มลภาวะลดลง เพื่อนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน”

WBCSD ได้กำหนดแนวทางที่จะช่วยให้การประกอบการด้านธุรกิจประสบความสำเร็จในเชิงนิเวศเศรษฐกิจ 7 ประการ ดังนี้

1) ลดการใช้ทรัพยากรหรือวัตถุดิบในการผลิต และการบริการ

2) ลดการใช้พลังงานในการผลิต และการบริการ

3) ลดการระบายสารพิษออกสู่สิ่งแวดล้อม

4) เสริมสร้างศักยภาพการนำวัสดุกลับมาใช้ใหม่

5) ส่งเสริมการใช้ทรัพยากรหมุนเวียน

6) เพิ่มอายุของผลิตภัณฑ์ และ

7) เพิ่มระดับการให้บริการแก่ผลิตภัณฑ์และเสริมสร้างธุรกิจบริการ

 

การประเมินค่าประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจ สามารถทำได้จากการพิจารณาสัดส่วนของมูลค่าผลิตภัณฑ์และการบริการเปรียบเทียบกับผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อสิ่งแวดล้อม โดย WBCSD ได้กำหนดวิธีการประเมินหาค่าประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจ ซึ่งสามารถคำนวณได้ตามสมการ

 

ประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจ        =          คุณค่าของผลิตภัณฑ์หรือการบริการ (Product or service value)      

       (Eco-Efficiency)                                  ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม (Environmental influence)

 

ทั้งนี้ แนวทางการประเมิน Eco Efficiency ได้มีการจัดทำเป็นมาตรฐานระหว่างประเทศ อยู่ในอนุกรมมาตรฐานด้านการจัดการสิ่งแวดล้อม (กลุ่ม ISO 14000) โดยประกาศเป็นมาตรฐาน ISO 14045 : 2012 Environmental management — Eco-efficiency assessment of product systems — Principles, requirements and guidelines ตั้งแต่ปี 2555